Bloggers

Ik moest het terugzien, en wel nu.
Ik voelde ineens een enorme urgentie om te weten hoe het nou precies zat met dat pakje boter.
Ik was een jaar of dertien, veertien, toen ik per ongeluk "Last tango in Paris" van Bernardo Bertolucci zag. Ik wist toen niet dat het Bertolucci was, en evenmin dat ik getuige was van wat een belangwekkend moment in de film- maar meer nog cultuurgeschiedenis was geweest. Ik wist uberhaupt niet waar ik naar zat te kijken.

Er was op school, katholiek maar toch danig vooruitstrevend, een filmclub opgericht door oudere scholieren. Woensdagavond in de aula. Ik had mij klandestien tussen het publiek kunnen wurmen dankzij Reggie, een adembenemend punkmeisje die luttele -maar toen doorslaggevende- jaren ouder was.
Ik was met gierende buik verliefd op haar. Ze was niet alleen mooi en stoer, maar voor de duivel niet bang. En dan, een "seksfilm" in de aula. Het nieuws zong al dagen rond in de gangen van de school. De filmclub was alleen voor 4e 5e en 6e klassers maar Reggie was vastbesloten dat ik met haar mee zou gaan.
Tijdens de film zat ik op hete kolen: Bang voor een aanwezige docent die me zou kunnen spotten en aan de haren naar buiten zou slepen. Steeds banger om nog naar Reggie te kijken, die bij sommige scenes schamper zat te lachen. Verward over de hitte tussen mijn dijen die ik niet echt kon duiden, maar waarvan ik zeker wist dat de hele club meest populaire scholieren van de school het kon zien.
Ik besloot niet lang daarna om maar van huis weg te lopen en bij Reggie te gaan wonen. Zij woonde al zelfstandig omdat het thuis niet helemaal goed was gegaan. Ze had een flipperkast in haar woonkamer en strooide marihuana over de bloemkool.

Ah, julllie vragen je af, wanneer gaat deze vrouw nou eens iets zinnigs over mode zeggen?
Enfin, het zal gaan over mode in seksuele omgangsvormen en het verschijnen van lichamen in de publieke ruimte.
Heeft een naakt lichaam modekenmerken?
Ja. la Pipster wil het alweer hebben over schaamhaar.
De enorme bos van Maria Schneider in Bertolucci's film laat zien hoe zeer het tijdsbeeld onze blik op het naakte lichaam vervormd.
Ik zal uitleggen hoe ik dat nu zo helder kan zien.
Ik heb de herinnering aan die benarde hete avond in de aula zo snel mogelijk ergens diep weggegraven in mijn geheugen. Een vestorend beeld van een pakje boter drong zich soms op, maar de schaamte was te groot om het verder te bevragen. Ik was ontegenzeglijk lesbisch, en opgewonden raken van beelden van naar masochisme neigende heteroseks bracht mij in verwarring.
De prachtige Maria Schneider met haar donkere krullen van boven en van onder speelde later in "een vrouw als Eva" waarin ze aan het vrijen raakte met Monique van de Ven. Dat maakte veel goed. Maar ook deze film zag ik pas een decennium na haar verschijnen voor het eerst, op video.

Mijn eigen ontwaken speelde zich af toen de jaren 80 al over de helft waren. Punk en crisisjassen. Het schaamhaar en het vege lijf waren niet zozeer ter zake doende. Pas aan het begin van de jaren 90 werden kutten geknipt en geschoren. Toen nog door een enkele vooruitstrevende vrouw. Als naakt ooit een hobby van de jaren 70 was, zat hierin enig vrijheidsstreven. Wellicht was een geschoren poes in de jaren 90 een statement over je wilde en vrije seksbeleving, die ergens teruggreep op de revolutie van destijds. Gewaagd ook. Een kale kut. Een experiment.
Maar de porno nam bezit van het naakte domein en ontwikkelde zich alras verder als een uiterst commerciele en vrouwonvriendelijke tak van sport. De kale kut was hierin een noodzaak om de camera vrij spel te geven: Het moest immers zichtbaar zijn.

In 2011 lijkt geen enkele jonge meid zich nog bewust van de herkomst van deze geschoren state-of-being: Dames: scheren gaat niet over hygiene! Een kale poes verwijst naar een kinderlijke meisjes-staat, van vóór het schaamhaar, en legt haar bloot voor de camera als object waarmee gedaan kan worden.

Maria Schneider overleed begin dit jaar.
Haar leven was niet zonder hobbels verlopen. Drank, drugs, opnames in inrichtingen.
Ze wees meer dan eens Bertolucci en zijn pakje boter aan als schuldige. Net 20 toen ze de film maakte, werd ze door media aandacht destijds, beroofd van een normale jeugd.
Ik bel naar mijn geliefde movie-center aan de overtoom – een helaas uitstervende toko, de verhuur van films op video of dvd - en ja zeker heeft hij Bertolucci op de plank staan.
Haar krullen zijn bedwelmend. Het naturel van haar naakte verschijnen lijkt zo achteloos en is daarmee zo poetisch.
Een achteloosheid die verwijst naar een andere tijd: Toen een vrouwenlichaam gewoon was wat het was. Geen nosejob, geen boobjob, geen afgetraind lichaam, en ja, een overdonderende bos schaamhaar.
Het was precies zoals het was.
Mijn verwarring van destijds lost zich op. Het was niet zozeer dat ik verhit raakte van de seksueel dominante Marlon Brando, hoe verwarrend allemaal, als lesbische vrouw kijkend naar heteroseks. Maar nee. Ik was Marlon Brando.
En als jullie branden van nieuwsgierigheid hoe het nou zat met de boter, de film is te vinden op de Overtoom in Amsterdam.

Hasta pronto,
Pipster